Door: Jan Buitkamp

Te koop bij: Primera Marum, Restaurant De Kruisweg Marum, Drukkerij Marwo Marum

Prijs: € 19,95

In december 2008 verscheen het boek Openbaar Onderwijs in Marum, zo as ’t vroeger was en nou is, geschreven door de heer Jan Buitkamp.
De oud geschiedenis leraar Buitkamp, begint met een beschrijving van het onderwijs in vroeger tijden. Keizer Karel de Grote gaf een eerste aanzet tot onderwijs voor het volk, maar het duurde uiteindelijk tot rond 1500 dat er in vrijwel elke parochie een schooltje was.
Eeuwen lang was het onderwijs een zaak van de kerk. Pas aan het begin van de 19^e eeuw, in de Franse tijd, werden de gemeenten verantwoordelijk voor het onderwijs en de bekostiging hiervan.
De raadsnotulen van de gemeente Marum vormden voor de heer Buitkamp dus een goede bron van informatie. Vele uren bracht hij door in het gemeentearchief waar hij alle notulen vanaf 1811 tot heden bestudeerde en deels vastlegde in zijn boek.
Uit het materiaal dat Buitkamp verzamelde blijkt dat het gemeentebestuur in de beginjaren nog wel wat moeite had met haar nieuwe taak. Er werd vergaderd over van alles en nog wat, maar nauwelijks over het onderwijs en bovendien was er dikwijls geen geld voor dit doel beschikbaar.
Aan de schoolmeesters Anne Westerhof en Johannes van Valen besteedt Buitkamp bijzondere aandacht, omdat zij beiden heel veel voor Marum hebben betekend. Van Valen werd in 1883 benoemd tot onderwijzer aan de nieuw gebouwde school in Marum-West en bleef aan de school verbonden tot 1928; 45 jaar lang. Meester Westerhof was hoofd van de openbare lagere school in Marum van 1894 tot 1927. Hij heeft ontzaglijk veel bijgedragen aan de vooruitgang van het Zuidelijk Westerkwartier.
Enkele hoofdstukken in het boek bieden plaats aan de persoonlijke herinneringen van Jan Buitkamp aan zijn schooltijd. Aan de lagere school in Marum West, waar hij in de klas zat bij juffrouw Van Valen, meester Scholma en meester Koetse. Maar ook vertelt hij over zijn ULO-jaren, tijdens de 2^e Wereldoorlog, toen hij les kreeg van meester Winter, meester Bellart en meester Zwerver.

Openbaar Onderwijs in Marum, zo as ’t vroeger was en nou is, is een boek, dat niet alleen ontzettend veel informatie en feiten over het openbaar onderwijs in Marum biedt, maar ook veel humoristische verhalen en smakelijke details. Jan Buitkamp is beslist een begenadigd verteller. De betrokkenheid van de oude leraar Buitkamp uit zich echter ook in bezorgdheid, als hij de vergelijking maakt tussen het onderwijs, vroeger en nu. Zijn waardering voor het ‘ouderwetse’ onderwijs maakt hij op originele wijze duidelijk, door de MULO eindexamen opgaven uit 1940 in het boek af te drukken en de lezer uit te nodigen deze eens te proberen. Bijdragen van Sieb Hazenberg en Kees Tuinstra belichten de 50-er jaren van de vorige eeuw en de nieuwste tijd wordt geïllustreerd aan de hand van weekjournaals van de Openbare Basisschool de Springplank, zoals de school tegenwoordig heet.

In het Friesch Dagblad van 10 januari 2009 verscheen een artikel over het Noordelijk Archeologisch Depot in Nuis